Thơ Nikolay Rubtsov - Phần 3

22.VỀ PUSKIN

Ông như tấm gương của tiềm thức Nga
Đã phụng sự một thời theo phận số
Ông thể hiện tất cả tâm hồn Nga!
Và ông chết cũng chính vì điều đó…

О Пушкине

Словно зеркало русской стихии,
Отстояв назначенье свое,
Отразил он всю душу России!
И погиб, отражая ее...


23.ĐỪNG RƠI LỆ

Có thời khắc – niềm vui của cõi lòng
Dù không vững nhưng đầy một màu xanh
Có thời khắc của mùa thu tàn lụi
Nhưng lòng tôi vẫn cảm thấy thân thương.

Rác bẩn khắp nơi, nhưng muốn ra đầm
Mưa rơi khắp nơi, nhưng muốn ra sông
Hôm xấu trời trên bờ ngôi nhà nhỏ
Đang buồn rầu giữa những chiếc thuyền con.

Bay tả tơi những chiếc lá úa vàng
Qua bờ giậu, qua những nhánh trần truồng…
Trong những ngày này lòng tôi quí nhất
Công việc và cả mất mát đau thương.

Đừng rơi lệ trên gò đất bên đầm
Bởi vì tôi vốn nóng nảy quá chừng
Khi tôi chết – tôi trở nên lạnh cóng
Thì lúc này hãy khóc nhé, người thương!

Слез не лей

Есть пора — души моей отрада:
Зыбко все, но зелено уже!
Есть пора осеннего распада,
Это тоже родственно душе.

Грязь кругом, а тянет на болото,
Дождь кругом, а тянет на реку,—
И грустит избушка между лодок
На своем ненастном берегу.

Облетают листья, уплывают
Мимо голых веток и оград…
В эти дни дороже мне бывают
И дела, и образы утрат.

Слез не лей над кочкою болотной
Оттого, что слишком я горяч,
Вот умру — и стану я холодный,
Вот тогда, любимая, поплачь!

  

24.ĐÊM Ở QUÊ

 

Cây sồi cao. Mặt nước sâu.

Những chiếc bóng xung quanh nằm yên lặng

Lặng lẽ, có vẻ như chưa bao giờ

Thiên nhiên ở đây có gì xáo trộn!

 

Lặng lẽ, có vẻ như chưa bao giờ

Những mái nhà trong làng nghe sấm chớp!

Cơn gió không lắc trên mặt nước hồ

Và trên sân cọng rơm không sột soạt.

 

Giờ tiếng kêu chim cuốc thật hiếm hoi…

Tôi trở về - quá khứ không trở lại

Thôi thì ở lại một điều này vậy

Hãy dài thêm, dù chỉ phút giây này.

 

Khi tai họa của tâm hồn chạm đến

Thì bóng chuyển động lặng lẽ thế kia

Lặng lẽ, có vẻ như không bao giờ

Trong cuộc đời còn điều gì xáo trộn.

 

Bằng tất cả tâm hồn, chẳng tiếc thương

Dìm tất cả trong mến thương, bí ẩn

Và nỗi khổ đau sáng trong chiếm lĩnh

Như ánh trăng làm chủ cả trần gian…

 

Ночь на родине

 

Высокий дуб. Глубокая вода.

Спокойные кругом ложатся тени.

И тихо так, как будто никогда

Природа здесь не знала потрясений!

 

И тихо так, как будто никогда

Здесь крыши сел не слыхивали грома!

Не встрепенется ветер у пруда,

И на дворе не зашуршит солома,

 

И редок сонный коростеля крик...

Вернулся я - былое не вернется!

Ну что же? Пусть хоть это остается,

Продлится пусть хотя бы этот миг,

 

Когда души не трогает беда,

И так спокойно двигаются тени,

И тихо так, как будто никогда

Уже не будет в жизни потрясений,

 

И всей душой, которую не жаль

Всю потопить в таинственном и милом,

Овладевает светлая печаль,

Как лунный свет овладевает миром...

 

 

25.VỀ THIÊN NHIÊN

 

Giá như cây và ngọn gió rung cây

Giá như hoa và trăng chiếu lên hoa

Đều biến mất, chỉ con người còn lại

Thì tôi không sống trong chủ nghĩa cộng sản này!

1957

 

О природе

 

Если б деревья и ветер, который шумит в деревьях,

Если б цветы и месяц, который светит цветам,-

Все вдруг ушло из жизни, остались бы только люди,

Я и при коммунизме не согласился б жить!

  

26.GỬI P.I

 

Em rất tốt với anh – anh biết vậy

Không bao giờ anh nói dối em.

Anh không giấu rằng tại vì sao đấy

Mà anh không thể yêu em.

Vì anh đã quá yêu người ấy

Vì đã bao ngày anh đã quá tin

Và cứ mỗi khi anh hôn em

Là lại luôn nhớ về người ấy…

 

П. И - Ты хорошая очень – знаю

 

Ты хорошая очень - знаю.

Я тебе никогда не лгу.

Почему-то только скрываю,

Что любить тебя не могу.

Слишком сильно любил другую,

Слишком верил ей много дней.

И когда я тебя целую,

Вспоминаю всегда о ней... 

 

27.SERGEI ESENIN

Những tin đồn gay gắt và đần độn

Rằng Sergei Esenin là ai

Tự xét xem: treo cổ vì buồn chán

Tại vì anh ta say xỉn suốt ngày.

Anh ngắm nhìn nước Nga không lâu lắm

Bằng đôi mắt xanh thắm của nhà thơ.

Nhưng liệu có không nỗi buồn hàng quán?

Có nỗi buồn, nhưng chẳng nỗi buồn kia.

Tất cả dặm của miền đất chấn động

Tất cả buộc ràng, thánh địa linh thiêng

Dường như bằng hệ thần kinh tìm đến

Sự ngang tàng của nàng thơ Esenin!

Đấy không phải là nàng thơ ngày cũ

Tôi yêu thương, giận dữ, khóc với nàng

Với tôi nàng có ý nghĩa cho mình

Nếu như tôi có chút gì đáng kể.

1960

Сергей Есенин

Слухи были глупы и резки:

Кто такой, мол, Есенин Серега,

Сам суди: удавился с тоски

Потому, что он пьянствовал много.

Да, недолго глядел он на Русь

Голубыми глазами поэта.

Но была ли кабацкая грусть?

Грусть, конечно, была... Да не эта!

Версты все потрясенной земли,

Все земные святыни и узы

Словно б нервной системой вошли

В своенравность есенинской музы!

Это муза не прошлого дня.

С ней люблю, негодую и плачу.

Много значит она для меня,

Если сам я хоть что-нибудь значу.

28.NGOÀI CỬA SỔ

Ngoài cửa sổ trong tiếng ồn lạnh ngắt

Ánh sáng đèn quảng cáo và lá rơi…

Sao em lâu rồi từ Sukhumi

Không đi về thăm Leningrad?

Tuy nhiên thì, dù sớm hay dù muộn

Đời sống dù sao vẫn thế thôi mà

Dù là ngày xuân hay ngày giá lạnh

Vẫn không hề chia cắt được hai ta.

Rồi tháng năm trôi, tiếp tháng năm

Thì liệu khi đó có bao nhiêu chuyện?

Em, tất nhiên, rồi sẽ đi lấy chồng

Và em sẽ đi nấu xúp cho hắn.

Và chồng em sẽ tự hào về em

Thuê taxi đưa em đi dạo phố

Và tất cả xung quanh em xoay vòng

Như quả đất xoay quanh trục của nó.

Thôi đành thế! Tổn thương vì nỗi buồn

Đối với anh chẳng có gì đáng sợ

Anh không cần làm người được yêu thương

Mà anh chỉ cần yêu người là đủ!

За окном в холодном шуме

За окном в холодном шуме
Свет реклам и листопад…
Что ж так долго из Сухуми
Ты не едешь в Ленинград?

Впрочем, рано или поздно
Все равно житейский быт
В день весенний иль в морозный
Нас совсем разъединит.

Год пройдет, другой… А там уж.
Что тут много говорить?
Ты, конечно, выйдешь замуж,
Будешь мужу суп варить.

Будет муж тобой гордиться
И катать тебя в такси,
И вокруг тебя крутиться,
Как земля вокруг оси!

- Ну и пусть!Тоской ранимым
Мне не так уж страшно быть.
Мне не надо быть любимым,

Мне достаточно любить!

29.MỖI BUỔI TỐI

 

Từ cây cầu con đường đi lên núi

Mà trên núi mới buồn bã làm sao!

Còn nằm đó đổ nát những nhà thờ

Có vẻ nước Nga xưa đang ngủ vậy.

Nước Nga xưa! Có phải năm tháng trước

Ngày của ta, như trong ngực ta đây

Từng được nuôi bằng tư tưởng tự do

Luôn luôn thấp thoáng ở về phía trước.

 

Ôi cuộc đời kia đã hết vui mừng

Đã hết đau thương, đã rời đi khỏi!

Nhưng tôi vẫn nghe vọng từ đèo núi

Những gì nước Nga từng đã sống bằng…

 

Tất cả như xưa vui vẻ quyền hành

Những chàng trai xỏ chân vô bàn đạp

Mỗi buổi tối rõ ràng và ấm áp

Giống như cái thời giờ đã xa xăm…

 

По вечерам

 

С моста идет дорога в гору.

А на горе - какая грусть!-

Лежат развалины собора,

Как будто спит былая Русь.

 

Былая Русь! Не в те ли годы

Наш день, как будто у груди,

Был вскормлен образом свободы,

Всегда мелькавшей впереди!

 

Какая жизнь отликовала,

Отгоревала, отошла!

И все ж я слышу с перевала,

Как веет здесь, чем Русь жила.

 

Все так же весело и властно

Здесь парни ладят стремена,

По вечерам тепло и ясно,

Как в те былые времена...

   

30.TÂM HỒN GÌN GIỮ

Mặt nước kia bất động hơn cả kính

Và trong chiều sâu của nước sáng ngời

Và chỉ con cá măng, như tên bắn

Xuyên được qua tấm kính nước mà thôi.

Ôi phong cảnh khiêm nhường và thân thuộc

Hàng bạch dương, nhà gỗ dọc sườn non

Đền thờ Chúa trong chiều sâu của nước

Phản ánh lên như giấc ngủ trăm năm.

Ôi, nước Nga – nhà chiêm tinh vĩ đại

Như ngôi sao không đổ tự trời cao

Vì thế trăm năm chảy không nghe thấy

Và không chạm vào vẻ đẹp này đâu.

Có vẻ như phong cảnh này xưa cũ

Một lần hằn sâu mãi đến muôn đời

Trong tâm hồn, tâm hồn này gìn giữ

Vẻ đẹp xinh của ngày tháng xa xôi…

Душа хранит

Вода недвижнее стекла.

И в глубине ее светло.

И только щука, как стрела,

Пронзает водное стекло.

О, вид смиренный и родной!

Березы, избы по буграм

И, отраженный глубиной,

Как сон столетний, Божий храм.

О, Русь — великий звездочет!

Как звезд не свергнуть с высоты,

Так век неслышно протечет,

Не тронув этой красоты,

Как будто древний этот вид

Раз навсегда запечатлен

В душе, которая хранит

Всю красоту былых времен…

31.GẶP GỠ

– Ô, bạn tôi, bạn thay đổi quá trời! –

Tôi kêu lên. Còn bạn tôi chưng hửng.

Trở nên buồn hơn cả trẻ mồ côi…

Nhưng tôi cười, và tôi an ủi bạn:

– Ta đổi thay đường nét theo ngày tháng

Đổi thay tuổi tác, giận dữ, bao dung

Không chỉ mình tôi, và không chỉ bạn

Mà nước Nga cũng thay đổi quá chừng!..

Variant:

 – Chà, sao cậu đổi thay nhiều quá vậy! –

Tôi kêu lên. Bạn tôi đứng ngây người.

Trở nên buồn hơn cả trẻ mồ côi

Nhưng tôi cười và nói lời an ủi:

– Những đường nét ngày xưa đều thay đổi

Đổi thay tuổi tác, cả giận và thương

Không chỉ cậu thay đổi, không chỉ mình

Mà cả nước Nga đổi thay như vậy!...

Встреча

- Как сильно изменился ты! -

Воскликнул я. И друг опешил.

И стал печальней сироты…

Но я, смеясь, его утешил:

- Меняя прежние черты,

Меняя возраст, гнев и милость,

Не только я, не только ты,

А вся Россия изменилась!.. 

32.NGÔI SAO ĐỒNG NỘI

Ngôi sao đồng nội trong màn sương giá

Dừng lại nhìn vào lỗ nước trên băng

Khi tiếng chuông mười hai giờ đã đổ

Giấc ngủ nồng bao phủ khắp quê hương.

Ngôi sao đồng nội! Trong giờ náo loạn

Tôi nhớ ra, lặng lẽ phía sườn non

Ngôi sao cháy trên mùa thu vàng rộm

Sao cháy trên ánh bạc của mùa đông…

Sao đồng nội cháy, mà không tắt ngấm

Cho mọi người phiền muộn chốn trần gian

Bằng ánh sáng ân cần, sao chạm đến

Bao ngôi làng, bao thành phố xa xăm.

Nhưng chỉ nơi này, trong màn sương giá

Sao mọc lên càng sáng tỏ, đủ đầy

Tôi hạnh phúc, một khi nơi trần thế

Cháy lên ngôi sao đồng nội của tôi…

Звезда полей

Звезда полей во мгле заледенелой,

Остановившись, смотрит в полынью.

Уж на часах двенадцать прозвенело,

И сон окутал родину мою...

Звезда полей! В минуты потрясений

Я вспоминал, как тихо за холмом

Она горит над золотом осенним,

Она горит над зимним серебром...

Звезда полей горит, не угасая,

Для всех тревожных жителей земли,

Своим лучом приветливым касаясь

Всех городов, поднявшихся вдали.

Но только здесь, во мгле заледенелой,

Она восходит ярче и полней,

И счастлив я, пока на свете белом

Горит, горит звезда моих полей...

33.TYUTCHEV ĐẾN

Ông ngã mũ, để vái chào thờ phụng

Những tháp cao cổ kính của nước Nga…

Để sau đấy những quí bà thủ đô

Lại hằng đêm về ông đi buôn chuyện.

Và những sĩ quan mặc áo buốc ca

Sau đó xét đoán ở nơi đồng vắng

Chuyện trong những gian phòng Pêtécbua

Một quí tộc đến từ đâu tỏa sáng.

Ông tỏa sáng, như con của thiên nhiên

Tỏa sáng bằng ánh nhìn và trí tuệ

Tỏa sáng giống như nước trong mùa hạ

Như ánh trăng lấp ánh giữa sườn non.

Và giấc mơ của Venice tuyệt trần

Và lời chào của quê hương buồn bã

Tất cả thể hiện trong lời rất rõ

Và làm ngạc nhiên ánh sáng tột cùng.

1964

Приезд Тютчева

Он шляпу снял, чтоб поклониться

Старинным русским каланчам...

А после дамы всей столицы

О нем шептались по ночам.

И офицеры в пыльных бурках

Потом судили меж равнин

О том, как в залах Петербурга

Блистал приезжий дворянин.

А он блистал, как сын природы,

Играя взглядом и умом,

Блистал, как летом блещут воды,

Как месяц блещет над холмом!

И сны Венеции прекрасной,

И грустной родины привет -

Все отражалось в слове ясном

И поражало высший свет.

  

34.TÔI YÊU SỐ PHẬN CỦA TÔI

Tôi yêu số phận của tôi

Và tôi tránh điều ủy mị!

Tôi cho mõm vào ngải cứu

Và uống say

Như con thú vào buổi tối!

Có biết bao điều kỳ diệu

Trên vùng đất cổ kính linh thiêng

Chỉ có khu rừng đêm còn nhớ!

Rừng hôm nay đang ngủ mơ màng.

Từ dưới đất tuyết trắng

Tôi nâng đầu gối của tôi

Nhìn thấy cánh đồng, dây dẫn

Tôi hiểu mọi thứ trên đời!

Đấy là Esenin – trong gió!

Còn Blok đứng trong sương.

Như người thừa trong tiệc rượu

Khlebnikov làm bùa phép khiêm nhường.

Chẳng lẽ những con người ấy

Chỉ là những chiếc bóng buồn thương?

Và ngọn lửa của những ngôi làng mới

Của nước Nga không chiếu sáng họ chăng?

Chẳng lẽ

đến lượt mình

Cái chết treo lơ lửng

Mái đầu, như trái chín

Rơi khỏi nhánh của đời chăng?

Chúng ta đều chết cả.

Nhưng có lý lẽ rằng

Anh sinh ra là để làm thi sĩ

Còn người khác – sinh ra gặt lúa…

Tất cả đều lên đường.

Nhưng bản chất không nằm ở đó…

1970

Я люблю судьбу свою

Я люблю судьбу свою,

Я бегу от помрачений!

Суну морду в полынью

И напьюсь,

Как зверь вечерний!

Сколько было здесь чудес,

На земле святой и древней,

Помнит только темный лес!

Он сегодня что-то дремлет.

От заснеженного льда

Я колени поднимаю,

Вижу поле, провода,

Все на свете понимаю!

Вот Есенин -

на ветру!

Блок стоит чуть-чуть в тумане.

Словно лишний на пиру,

Скромно Хлебников шаманит.

Неужели и они -

Просто горестные тени?

И не светят им огни

Новых русских деревенек?

Неужели

в свой черед

Надо мною смерть нависнет,-

Голова, как спелый плод,

Отлетит от веток жизни?

Все умрем.

Но есть резон

В том, что ты рожден поэтом.

А другой - жнецом рожден...

Все уйдем.

Но суть не в этом...