Chủ Nhật, 1 tháng 4, 2018

Thơ Nikolay Rubtsov - Phần 1


Nikolay Mikhailovich Rubtsov (tiếng Nga: Николай Михайлович Рубцов, 3 tháng 1 năm 1936 - 19 tháng 1 năm 1971) - nhà thơ Nga, một trong những nhà thơ trữ tình được yêu thích nhất ở Nga.

Tiểu sử:
Nikolay Rubtsov sinh ở Emetsk, tỉnh Arkhangelsk. Năm 1940 cả gia đình chuyển về Vologda. Cậu bé Nikolai Rubtsov sớm mồ côi bố, Mikhail Rubtsov (1900 - 1962), theo như cách nghĩ của các con thì bố chết ở chiến trường năm 1941 (trên thực tế ông vẫn sống sau chiến tranh nhưng không liên hệ gì với các con mà sống riêng). Năm 1942 mẹ mất, cả Nicolai Rubtsov và em trai được gửi vào trại tế bần và được học hết lớp 7.
***
Từ năm 1950 - 1952 nhà thơ tương lai học ở trường trung học lâm nghiệp. Hai năm sau đó làm thợ đốt lò trên tàu đánh cá ở Arkhangelsk và hai năm làm công nhân ở nhà máy quốc phòng Kirov, Leningrad. Các năm 1955 - 1959 phục vụ quân đội ở Hạm đội Biển bắc. Sau khi giải ngũ tiếp tục vào làm công nhân ở nhà máy Kirov.
***
Năm 1962 vào học trường viết văn Maxim Gorky, làm quen với nhiều nhà văn, nhà thơ nổi tiếng và in những tập thơ đầu tiên. Tốt nghiệp trường viết văn năm 1969 và được nhận căn hộ riêng. Rubtsov mất tại nhà riêng trong một lần say rượu, cãi nhau và gây lộn với vợ. Người này sau đó bị vào tù, sau khi ra tù đi đọc thơ của chồng và giải thích với công chúng về số phận run rủi đã đẩy đến cái chết của Nicolai Rubtsov.
***
Thơ trữ tình của Nicolai Rubtsov giản dị, mang hương đồng gió nội của những vùng quê Vologda. Trong thơ ông có một nỗi buồn vĩnh cửu về số phận của cuộc đời mình cũng như số phận của đất nước. Nicolai Rubtsov là một trong những nhà thơ trữ tình được yêu thích nhất ở Nga. Tượng đài của ông được đặt ở nhiều thành phố của Nga.

Tác phẩm:
*Thơ trữ tình (
Лирика, 1965),
*Ngôi sao đồng nội (
Звезда полей, 1967),
*Tâm hồn gìn giữ (
Душа хранит, 1969)
*Tiếng động hàng thông (
Сосен шум, 1970),
*Thơ 1953 -1971, in năm 1977 (
Стихотворения. 1953-1971).
*Những bông hoa màu xanh (
Зелёные цветы, 1971)
*Con tàu cuối (
Последний пароход, 1973)
*Thơ trữ tình chọn lọc (
Избранная лирика, 1974)
*Những bụi mã đề (
Подорожники, 1975)

69 bài thơ song ngữ
***

1.ANH ĐÃ QUÊN MẤT RẰNG YÊU LÀ GÌ

Anh đã quên mất rằng yêu là gì
Khi bước đi dưới trăng trên đường phố
Đã thốt ra biết bao lời nguyền rủa
Giờ nhớ về bỗng thấy tối tăm ghê.

Có một lần anh áp mặt vào tường
Theo dấu vết một hình thù quái gở
Rồi một mình kêu lên trong giấc ngủ
Khi thức giấc, anh cất bước lên đường.

Cánh cửa mở ra trong đêm muộn màng
Em không vui, gương mặt còn ngái ngủ
Anh đứng bên bục cửa như con thú
Khao khát vô cùng ấm áp tình thương.

Anh đi đi! Em tái nhợt kêu lên
Tình cảm chúng mình chỉ là quá khứ
Giờ với anh, em không còn gì nữa
Anh đi đi! Em khóc, chớ đứng nhìn…

Và anh quay lại theo con đường rừng
Trên con đường đã đi nhiều đám cưới
Không tự chủ được mình, rất tăm tối
Anh lo âu đi trong bão tuyết đêm…
1970

Расплата

Я забыл, что такое любовь,
И под лунным над городом светом
Столько выпалил клятвенных слов,
Что мрачнею, как вспомню об этом.

И однажды, прижатый к стене
Безобразьем, идущим по следу,
Одиноко я вскрикну во сне
И проснусь, и уйду, и уеду...

Поздно ночью откроется дверь,
Невеселая будет минута.
У порога я встану, как зверь,
Захотевший любви и уюта.

Побледнеет и скажет:- Уйди!
Наша дружба теперь позади!
Ничего для тебя я не значу!
Уходи! Не гляди, что я плачу!..

И опять по дороге лесной
Там, где свадьбы, бывало, летели,
Неприкаянный, мрачный, ночной,
Я тревожно уйду по метели...


2.
NHỮNG CHIẾC LÁ BAY ĐI

Từ hàng dương bay đi từng chiếc lá
Đ
iều hiển nhiên vẫn lặp lại trong đời
Đ
ừng thương tiếc lá làm chi, em
Mà hãy thương hiền dịu mối tình tôi!

Em cứ đ mặc hàng cây trần trụi
Bão tuyết gào, em trách bão mà chi!
Bởi đây không ai người có lỗi
Khi lìa cành những chiếc lá bay đi.

Улетели листья

Улетели листья с тополей -
Повторилась в мире неизбежность...
Не жалей ты листья, не жалей,
А жалей любовь мою и нежность!

Пусть деревья голые стоят,
Не кляни ты шумные метели!
Разве в этом кто-то виноват,
Что с деревьев листья улетели? 


3.BAY ĐẾN NƠI NÀO

Hai chúng mình sẽ tự do như chim
Em thì thầm. Và ngó nhìn buồn bã.
Như bầy chim giăng thành hàng dài nhỏ
Bay
trên biển trời bão tố không yên.
Và anh thấy thương, thấy tiếc một điều gì
Rằng anh yêu và được người yêu trả
Em như chim của bầu trời xứ lạ
Đ
ến nơi nào hai đứa sẽ bay đi?!

Куда полетим?

- Мы будем свободны, как птицы, -
Ты шепчешь. И смотришь с тоской,
Как тянутся птиц вереницы
Над морем, над бурей морской!
И стало мне жаль отчего-то,
Что сам я люблю и любим...
Ты - птица иного полета, -
Куда ж мы с тобой полетим?


4.
ANH HÔN EM QUA DÒNG NƯỚC MẮT

Anh hôn em qua dòng nước mắt
Nhưng dòng nước mắt em chẳng nhìn ra
Bởi vì trời tối và ẩm ướt
Bởi vì lần ấy - đêm thu.

Trên mặt đất vút bay từng chiếc lá
Còn trên biển - bão tố rì rầm.
Những chiếc lá giờ lại với em
Và lại đây cùng anh - bão tố.

Những con sóng to lớn và dữ dằn
Sóng hờ hững đập vào từ bốn phía
Nhưng bây giờ lặng yên trên biển cả
Và hoàng hôn vẫn cháy đ trong sương.

Anh nghĩ rằng em ra biển thường xuyên
Em bước ra đợi chờ anh đó
Anh với ý nghĩ hạnh phúc như thế
Có vẻ như bình minh cháy trong lòng!

Hãy đ cho bão tố đến với em
Mang nỗi buồn của anh đem bày tỏ
Còn niềm hy vọng và lòng chung thủy
Cho hoàng hôn sẽ biểu lộ trong sương

Я тебя целовал сквозь слезы

Я тебя целовал сквозь слезы
Только ты не видела слез,
Потому, что сырой и темной
Была осенняя ночь.

По земле проносились листья,
А по морю - за штормом шторм,
Эти листья тебе остались,
Эти штормы достались мне.

Широко, отрешенно, грозно
Бились волны со всех сторон
Но порой затихало море
И светилась заря во мгле.

Я подумал, что часто к морю
Ты приходишь и ждешь меня,
И от этой счастливой мысли
Будто солнце в душе зажглось!

Пусть тебе штормовые стоп
Выражают мою печаль,
А надежду мою и верность
Выражает заря во мгле...


5.
TẠI SAO?

Em hãy là con trẻ
Giọng thanh nhẹ, mắt nai
Em hãy là con trẻ
Em chỉ biết đùa chơi.

-
Nào, ta vào rừng nhé!
-
Nào, đánh thức họa mi!
đó, dưới mái che
Chiếc ghế dài yêu quý.

-
Nào, cùng chạy ra đồng!
-
Nào, cùng ngắm hoàng hôn!
Tôi nghe theo miễn cưỡng
Nói lời gì mông lung.

Nhưng tình cảm ngại ngùng
Tôi biết nhiều thứ quá
Thường với em gặp gỡ
Cô đơn, không nhẹ nhàng.

Nhưng mà em buồn rầu
Gặp nhau nghiêm túc hẳn
Em hoàn toàn nhầm lẫn
Những mâu thuẫn của tôi!

Tại sao vào rừng thế?
Sao đánh thức họa mi?
Sao đứng dưới mái che
Chiếc ghế dài đơn lẻ?

Зачем?

Она совсем еще ребенок -
И ясен взгляд, и голос тонок.
Она совсем еще дитя -
Живет играя и шутя.

- Давай походим темным лесом!
- Давай разбудим соловья!
Там у дороги под навесом
Моя любимая скамья.

- Давай сбежим скорее в поле!
- Давай посмотрим на зарю!.. -
Я подчиняюсь поневоле
И тоже что-то говорю.

Но чувства борются во мне,
Я в жизни знаю слишком много,
И часто с ней наедине
Мне нелегко и одиноко.

И вот она уже грустна,
И вот уже серьезней встречи,
Совсем запутает она
Клубок моих противоречий!

Зачем же мы ходили лесом?
Зачем будили соловья?
Зачем стояла под навесом
Та одинокая скамья?



6.
KHÚC HÁT ĐÊM ĐÔNG

Trong ngôi làng này lửa chưa tắt hẳn.
Em nỗi buồn không báo trước cho anh!
Đê
m mùa đông trang điểm dịu dàng bằng
Những vì sao ngời sáng.

Những vì sao diệu kỳ, sáng ngời, yên lặng
Nghe tiếng rì rào của lỗ nước trên băng
Con đường anh đã từng lắm nhọc nhằn
Các ngươi đâu, những nỗi buồn đau đớn?

Cô gái khiêm nhường với tôi cười mỉm
Tôi cũng cười và cảm thấy vui vui
Những nhọc nhằn đều quên hết cả rồi
Chỉ còn đây - những vì sao ngời sáng!

Ai nói với tôi rằng trong sương tuyết
Đ
ồng cỏ giã từ giờ đã tàn phai?
Niềm hy vọng, ai nói rằng, đã mất?
Thì ai người nghĩ ra nó em ơi?

Trong ngôi làng này lửa chưa tắt hẳn.
Em nỗi buồn không báo trước cho anh!
Đê
m mùa đông trang điểm dịu dàng bằng
Những vì sao ngời sáng
1965

Зимняя песня

В этой деревне огни не погашены.
Ты мне тоску не пророчь!
Светлыми звездами нежно украшена
Тихая зимняя ночь.

Светятся тихие, светятся чудные,
Слышится шум полыньи…
Были пути мои трудные, трудные.
Где ж вы, печали мои?

Скромная девушка мне улыбается,
Сам я улыбчив и рад!
Трудное, трудное – все забывается,
Светлые звезды горят!

– Кто мне сказал, что во мгле заметеленной
Глохнет покинутый луг?
Кто мне сказал, что надежды потеряны?
Кто это выдумал, друг?

В этой деревне огни не погашены.
Ты мне тоску не пророчь!
Светлыми звездами нежно украшена
Тихая зимняя ночь…



7.
SẦU CA

Bỏ lại đ ăn nghèo nàn, thiếu thốn
Tôi đi về cõi yên lặng muôn đời.
Mặc người ta sẽ yêu và đi kiếm
Trên dòng sông đơn độc của tôi.

Hãy cứ đ cho những gì phúc lợi
Hứa hẹn cho tôi bên kia đời.
Đ
ừng mua nhà cho tôi sau khe xói
Và cũng đừng trồng hoa cỏ cho tôi

Элегия

Отложу свою скудную пищу.
И отправлюсь на вечный покой.
Пусть меня еще любят и ищут
Над моей одинокой рекой.

Пусть еще всевозможное благо
Обещают на той стороне.
Не купить мне избу над оврагом
И цветы не выращивать мне...


8.
VIẾT VỀ CÁI GÌ?

Viết về cái gì?
Đ
iều này không theo ý được!
Chỉ có mình anh, thì
Cả cuộc đời không hát!
Anh chọn đ tài biển
Và đ tài đồng ruộng
Thế đ tài núi rừng?
Nhà thơ chọn khác!
Nhưng
Nếu thiếu mừng vui, khó nhọc
Thì đừng tưởng rằng
Sẽ hát được ngân vang.
Đ
tài nào cũng vậy -
Biển hay ruộng đồng
Và đ tài núi rừng
Tất cả sẽ là gian dối!

О чем писать?

О чем писать?
На то не наша воля!
Тобой одним
Не будет мир воспет!
Ты тему моря взял
И тему поля,
А тему гор
Другой возьмет поэт!
Но если нет
Ни радости, ни горя,
Тогда не мни,
Что звонко запоешь,
Любая тема -
Поля или моря,
И тема гор -
Все это будет ложь!


9.TRẢ LỜI THƯ


Rằng anh giờ gian dối trả lời em?
Thế còn chi sau những lần hò hẹn?
Khi em bỏ về Azerbaijan
Anh đã không nói: “Xéo đi cho rảnh!”

Ừ, thì anh đã yêu em. Là vậy.
Giờ đến lúc để quá khứ ngủ yên.
Không còn muốn đem điều chi sửa lại
Đã từ lâu anh không cảm thấy buồn.  

Lời yêu thương sẽ không còn nhắc nữa

Không cùng nhau nối lại những hẹn hò.
Nhưng nếu bỗng nhiên có ngày gặp gỡ
Thì ta sẽ cùng lừa dối một ai…

Ответ на письмо

Что я тебе отвечу на обман?
Что наши встречи давние у стога?
Когда сбежала ты в Азербайджан,
Не говорил я: "Скатертью дорога!"

Да, я любил. Ну что же? Ну и пусть.
Пора в покое прошлое оставить.
Давно уже я чувствую не грусть
И не желанье что-нибудь поправить.

Слова любви не станем повторять
И назначать свидания не станем.
Но если все же встретимся опять,
То сообща кого-нибудь обманем...
  


10.THƠ

Những câu thơ xua ta ra khỏi nhà
Giống như khi bão tuyết đang gào thét
Với hệ thống sưởi ấm bằng hơi nước
Hoặc đang thét gào với điện, với ga!

Hãy làm ơn nói giùm, bạn biết gì
Về bão tuyết, một thứ gì như thế
Ai có thể bắt buộc gì được nó
Ai có khả năng bắt được nó dừng
Khi mà người ta chỉ muốn lặng yên? 

Và mỗi buổi sớm vầng dương xuất hiện
Ai có tìm ra phương cách gì không
Để mà giữ lại được ánh bình minh?
Hoặc sau đấy hoàng hôn đem ngăn cản? 

Thì thơ ca cũng như thế, thơ ca
Khi thơ vang lên – không gì ngăn cản!
Mà thơ lặng im – nấc lên cho uổng!
Thơ là kín thầm, thơ là tự do. 

Thơ làm nổi danh, thơ hạ nhục ta
Nhưng dù sao phần của mình nhận lấy!
Thơ không phụ thuộc vào ta là vậy
Mà mỗi chúng ta phụ thuộc vào thơ.

Стихи

Стихи из дома гонят нас,
Как будто вьюга воет, воет
На отопленье паровое,
На электричество и газ!

Скажите, знаете ли вы
О вьюгах что-нибудь такое:
Кто может их заставить выть?
Кто может их остановить,
Когда захочется покоя?

А утром солнышко взойдет,—
Кто может средство отыскать,
Чтоб задержать его восход?
Остановить его закат?

Вот так поэзия, она
Звенит — ее не остановишь!
А замолчит — напрасно стонешь!
Она незрима и вольна.

Прославит нас или унизит,
Но все равно возьмет свое!
И не она от нас зависит,
А мы зависим от нее...

Không có nhận xét nào: